Kościół

Ociąż reprezentuje parafię dekanatu ołobockiego. Wcześniej był parafią archidiakonatu kaliskiego, na którą za czasów Łaskiego składały się Ociąż i Kwiatków. Między 1578 a 1620 rokiem należał do niej również nieistniejący później Oswaldów. W końcu XIX wieku do parafii przybyły folwarki Zakrzewski i Krzyżaki.

Ociąż to jedna z najstarszych miejscowości tego regionu. Początki parafii katolickiej sięgają przełomu XIII i XIV wieku. Jak wynika z wyroku Arcybiskupa Skotnickiego w sprawie sporu właścicieli Ociąża o prawo prezenty, kościół parafialny istniał tu w połowie XIV wieku, a powstał najprawdopodobniej już na przełomie XIII i XIV wieku. Jeszcze wcześniej, bo jak wskazują odkrycia archeologiczne istniał tu już w IX wieku gród. Jednak oficjalnie miejscowość o nazwie Ociąż /Ocziansz, Ochańszcza, Ocionz, Ociąż I, Ociąż II/, wymieniana jest w żródłach od 1402 roku, jako własność rycerska /KP nr. 930/.

Początkowo w Ociążu istniał drewniany kościółek, który odbudował w roku 1698 Andrzej Cichawski, miejscowy pleban, wspólnie z Lutomirskim. Kościółek konsekrowano przez biskupa Wierzbowskiego w 1701 roku, kiedy Ociąż liczył nie wiele ponad 60 osób. Po pożarze w 1785 roku, stanął nowy kościół, również drewniany, kosztem patrona i parafian.

 W 1873 roku parafia liczyła 1034 dusz, a w 1935 około 2000 wiernych.

 

 

 

 

1. Fot. kościoła w Ociążu. Stan obecny

 

W 1927 roku kościółek został rozbudowany od strony zachodniej. Kościół drewniany jest konstrukcji zrębowej, obustronnie szalowany, wewnątrz tynkowany. Jednonawowy z prezbiterium zamkniętym wielobocznie. Od południa znajduje się nowsza zakrystia, przystawiona w roku 1927. Od zachodu przylega do nawy kruchta. Wewnątrz kościoła strop z fasetą. Szczyt zachodni został dobudowany w 1927 roku z użyciem obra­mienia z profilowanych listew ze ślimacznicami. Dachy dwuspadowe, kryte gontem. Wieżyczka z sygnaturką, po ostatnim remoncie otrzymała pokrycie z blachy miedzianej.

Obok kościoła w 1948 roku dobudowano drewnianą dzwonnicę z dachem namiotowym. Jedyną zachowaną z poprzedniej, dzwonnicy jest chorągiewka na szczycie z wyciętą na niej datą 1804 r. Wewnątrz dzwonnica mieści dzwon, na którym widnieje napis: „ Św. Antoni, módl się za nami. R.P 1948”, oraz drugi, mniejszy o ciężarze 80 kg imieniem „Maryja” zawieszony 26 sierpnia 1976 roku, dla upamiętnienia Na­wiedzenia Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej w parafii Ociąż w 1976 roku.

2. Fot. wnętrza kościoła

 

 

 

3. Fot. organów

Wnętrze kościoła jest jednonawowe z wyodrębnionym prezbiterium i chórem, wspartym na czterech słupach. Kościół posiada organy posiadające profil w stylu barokowym siedmio-głosowe, o napędzie elektrycznym. W ołtarzu głównym znajduje się przeniesiony z ołtarza bocznego obraz Matki Bożej namalowany w tzw. Typie Matki Bożej Śnieżnej. Maryja w granatowym płaszczu z ornamentem gwiezdnym trzyma Dzieciątko na swej lewej ręce. Jezus w jednej ręce trzyma księgę, drugą unosi w geście błogosławieństwa. Na głowie Maryi artysta malarz sygnowany inicjałami A.S umieścił koronę misternej roboty podtrzymywaną przez aniołów. Na dole obrazu zaznaczone są postacie fundatorów obrazów z datą powstania 1637 rok. Ołtarz główny w jego górnej części przybrany został rokokowym ornamentem pochodzącym z kościoła w Ołoboku.

                4. Fot.  ołtarza głównego

W prawym bocznym ołtarzu umieszczono obraz św. Antoniego, przeniesiony z ołtarza głównego. W drugim bocznym ołtarzu znajdują się dwa obrazy „Chrystus na krzyżu” i nowy obraz „Chrystusa Miłosiernego” z napisem „Jezu ufam Tobie”. Oprawione w bogate szafiaste rokokowe ołtarze, śliczne obrazy, przyciągają dziś wielu wiernych z okolicznych wiosek i stanowią perłę tego drewnianego kościółka.

 


 

 

5. Fot. ołtarzy bocznych. Lewy i prawy

 

Wnętrze kościółka przyozdabiają również figury: św. Antoniego, św. Jana Chrzciciela oraz nowa droga krzyżowa.

 

 

6. Fot. figury św. Antoniego z napisem „Antoni  Ucz Nas Miłosierdzia W Drugim Tysiącleciu”

 Nowym nabytkiem kościoła jest obraz w prezbiterium ks. Władysława Mączkowskiego, więźnia obozu koncentracyjnego w Dachau, zamęczonego za wiarę, beatyfikowanego przez Ojca św. Jana Pawła II w czasie jego pielgrzymki do Polski wraz z 108 męczennikami z okresu II Wojny Światowej.

Bł. Ks. Władysław Mączkowski urodził się w 1911 roku w Ociążu. Jego ojciec Szczepan Mączkowski był kamerdynerem na tutejszym dworze. Po śmierci został pochowany na miejscowym cmentarzu. Bł. Ks. Władysław ukończył szkołę podstawową w Ociążu, a następnie gimnazjum w Ostrowie Wlkp. Po ukończeniu seminarium został kapłanem archidiecezji gnieźnieńskiej, administratorem parafii Łubowo.  Cechował go wielki zapał duszpasterski i wzorowe życie kapłańskie. Po uwięzieniu 26 VIII 1940 roku został przewieziony do Dachau, gdzie zmarł 20 VIII 1942 roku z głodu i wskutek znęcania się nad nim przez strażników. Był uważany przez współwięźniów za przykład cichego i ofiarnego zapomnienia o sobie, który wniósł w miejscu obozowego upodlenia i poniżenia człowieka jasność wiary i dobroć. Podnosił na duchu załamanych, kierując ich myśl ku miłosierdziu Bogu. W tych warunkach wielokrotnie, ku zdumieniu współwięźniów, okazywała się jego heroiczna miłość bliźniego, gdy sam umierając z wycieńczenia, niósł pomoc cierpiącym albo dzielił się z nimi swoją głodową porcją chleba. Mówił do więźniów o śmierci jako o radosnym spotkaniu z Chrystusem.

                7. Fot. Bł. ks. Władysława Mączkowskiego

W 1929 roku kościół został odmalowany przez prof. Gosienickiego. Na górnym plafonie centralnym motywem jest obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem. Dziś wymagający gruntownego odnowienia.

 

                8. Fot.  Obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus znajdujący się na górnym plafonie centralnym

 

W podziemiach kościoła spoczywa właścicielka Ociąża Wanda z Ponińskich Tyszkiewiczowa, primo voto Morawska, której wybudowano pomnik, stanowiący równocześnie wejście do podziemi pod prezbiterium, Władysław Podczaski – waleczny pułkownik 20 pułku piechoty polskiej, żołnierz napoleoński zmarły w Śliwnikach w 1865 roku i małżeństwo Fabian i Krystyna Parczewscy. Wobec wymienionych istnieją dokumenty potwierdzające ich miejsce spoczynku.

           

              Tab.1 Miejsce spoczynku właścicieli ziemskich i ich dzieci

Nazwisko i imię

Urodzony

Zmarł

Miejsce pochówku

Uwagi

Parczewski Fabian

 

1814.12.24

Ociąż-pod kościołem

 

Parczewska Krystyna

 

1831.08.27

Ociąż-pod kościołem

Zona Fabiana

Grabińska Ludwika

1782.06.09

1824.02.11

Ociąż

Córka Fabiana i Krystyny

Parczewska Wiktoria

Ok.1788

1804.01.18

Ociąż

Córka Fabiana i Krystyny

Parczewska Aniela

Ok.1796

1821.02.02

Ociąż

 I Żona Bogu-sława Parcze-wskiego

Parczewski Władysław

1829.09.31

1830.09.09

Ociąż

Syn Bogusława

Kajetan Paczewski

1833.07.28

1834.08.21

Ociąż

Jw

Morawska Leokadia

Ok..1803

1875.01.03

Ociąż

Żona Teofila

Morawski

Teofil

1793.04.23

1854.01.12

Ociąż

Mąż Leokadii Sczanieckiej

Morawski

Teodor

1839.08.05

1841.09.06

Ociąż

Syn Teofila i Leokadii

Morawska Teodozja

1823.05.06

1864.08.29

Ociąż

Żona Tadeusza Zakrzewskiego

Podczaski

Władysław

Ok.1790

1865.08.27

Ociąż-pod kościołem

Płk. Dwudziestego Pułku Piechoty

Podczaski

 

Ja­kub

1860.09.16

1867.09.01

Ociąż

Syn Kornelii Podczaskiej /córki Teofila Morawskiego/ i Stanisława Podczaskiego /brata Władysława/. .Zmarł na cholerę.

Morawski

An­toni

1841.09.07

1871.11.09

Ociąż

Syn Teofila i Leokadii Sczanieckiej. Zmarł na suchoty

Tyszkiewiczowa primo voto Morawska Wanda

1841.09.15

1925.04.27

Ociąż-pod kościołem

Żona Antoniego Morawskiego i hr.Tyszkiewicza

Leśniowski Dezydery

1801.04.13

1801.04.27

Ociąż

Syn Józefa Leśnioskiego i Konstancji Parczewskiej

Leśniowski Onufry

1803.05.22

1804.10.22

Ociąż

Syn Józefa Leśnioskiego i Konstancji Parczewskiej

Miłkowski Antoni

1796.05.21

1796.07.28

Ociąż

Syn Miłkowskiego

Miłkowski Wincenty

 

1799.07.17

Ociąż

 

Kowalska Aniela

Ok.1790

1875.04.21

Ociąż

Rezydentka

Parczewska Konstancja

Ok.1774

1832.11.24

Ociąż

Żona Józefa Leśniowskiego

Parczewska Aniela

Ok.1797

1821.03.15

Ociąż

Córka Rzepnickiego

Parczewski Franciszek

Ok.1776

1820.08.04

Ociąż

Syn Fabiana Parczewskiego i Krystyny Sczanieckiej

Skotnicka

Felicjana

Ok.1786

1813.11.21

Ociąż

Córka Leśniowskiego.Zmarła na febrę

Grabska Zofia

 

1814.08.29

Ociąż

Żona Kajetana

Leśniowski Józef

Ok.1737

1812.02.01

Ociąż

Mąż Konstancji

Leśniowski Andrzej

Ok.1808

1809.01.18

Ociąż

Syn Józefa i Konstancji . 7 tyg.

Leśniowska Krystyna

Ok.1804

1808.08.23

Ociąż

Córka Józefa i Konstancji

Parczewska Wiktoria

Ok.1786

1804.01.18

Ociąż

Córka Fabiana. Suchoty

Błociszewski Łukasz

Ok.1801

1803.09.06

Ociąż

Syn Błociszewskie-go i Jadwigi Parczewskiej. 24 m-cy

Miłkowski Antoni

Ok.1796

1797.07.28

Ociąż

Syn M. Tom. i Elżbiety Miłkowskich

Łetkowska Joanna

Ok.1743

1795.01.08

Ociąż

Stolnikowa Łęczycka

Mączkowski Szczepan

Ok.1885

 

Ociąż

Ojciec Bł. ks. Władysława Mączkowskiego

Ks.

Hejmanowski Stanisław

 

 

Ociąż

Ks. proboszcz parafii Ociąż do 1909 roku

Ks.

Rosochowicz Stanisław

1871.10.30

1943.03.26

Ociąż

Ks. proboszcz parafii Ociąż w latach 1909-1943

 

 

Pole tekstowe:  
9. Fot. tablicy pamiątkowej Hrabiny Wandy z Ponińskich Tyszkiewiczowej, oraz jej pomnik

 

 

 

 

           10. Fot. tablicy  pamiątkowej Władysława Podczaskiego

                Po zakończeniu działań wojennych parafia Ociąż była bez proboszcza. Opiekę duszpasterską nad parafią wówczas sprawowali: ks. Józef Adamek, ks. Jacek Rzadkiewicz, ks. Franciszek Gądek i ks. Alfons Czwojda. Pierwszym powojennym proboszczem został ks. Mieczysław Posmyk, który z Ociąża przeszedł do Nowych Skalmierzyc, a w jego miejsce przyszedł ks. Radomir Fibak. Następnym duszpasterzem parafii był ks. Stanisław Nowak, aż do roku 1974, kiedy proboszczem został ks. Henryk Kujawa sprawujący tę funkcję aż do 2000 roku. Ks. Henryk Kujawa urodzony w Ostrowie w 1925 roku, tam skończył szkołę powszechną, a po wojnie gimnazjum. Stu­diował filozofię i teologię w seminarium duchownym w Gnieźnie i Pozna­niu. Po uzyskaniu święceń kapłańskich w 1954 roku pracował na pierwszej placówce duszpasterskiej w Kobylnicy pod Poznaniem. Jako młody wika­riusz obsługiwał dwa kościoły parafialne pomagając również w sąsiedniej parafii. Drugą placówką wikariuszowską był Buk, skąd po roku przeszedł do Krobi, później do Koźmina, gdzie pełnił funkcję prefekta w gimnazjum i technikum. Pierwszą parafią proboszczowską było Budziszewko pod Rogoźnem, gdzie pracował 11 lat. W grudniu 1974 roku przeszedł do parafii pw. Narodzenia NMP w Ociążu. Tutaj rozpoczęła się wieloletnia posługa dla parafian, oraz codzienna troska o drewniany zabytkowy kościół. To za jego działalności ściany kościoła zostały wyłożone boażerią, wymienione zostały okna z witrażami, odmalowano tynki wewnętrzne. Wokół cmentarza otyn­kowano murowany płot, a drewniany kościół kilkakrotnie konserwowano. Zabezpieczone zostały gonty dachowe, wieżyczka pokryta blachą miedzianą. W czasie peregrynacji obrazu św. Rodziny przy kościele stanęła figura św. Józefa, a w dzwonnicy w 1976 roku zawisł drugi dzwon dla upamiętnienia nawiedzenia parafii przez obraz częstochowski. Uwieńczeniem tak długiej posługi duszpasterskiej w Ociążu była nominacja na kanonika, jaką otrzymał Ks. Proboszcz Henryk Kujawa z rąk Ks. Biskupa St. Napierały. Do zadań duszpasterskich księdza proboszcza należała także obsługa kościoła filialnego w Kwiatkowie, gdzie znajduje się kaplica zbudowana w 1890 roku z fundacji majątkowej Józefa Czyrnera – mieszkającego tam społecznika i działacza narodowego.

                Wspomniana wyżej uroczystość Nawiedzenia w kopii Cudownego Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, odbyła się 2 grudnia 1976 roku. Przygotowania rozpoczęto już pielgrzymką 135 parafian, wraz ze swoim duszpasterzem na Jasną Górę 2 lipca 1976 roku, aby w szczerzej modlitwie zaprosić Matkę Bożą na zaplanowane Nawiedzenie, oraz uprosić łaski dla całej parafialnej rodziny.

                Parafianie – jak wspomina ks. kan. Henryk Kujawa - gromadząc się licznie w każdą sobotę na Mszy św. i nabożeństwie ku czci N.M.P. Królowej Polski, ze szczególna gorliwością odmawiali cząstkę Różańca św, na intencję uproszenia obfitych owoców Nawiedzenia. To właśnie w Uroczystość M. B. Częstochowskiej 26 sierpnia 1976 roku, przed procesją maryjną został poświęcony drugi dzwon, sprawiony przez parafian, który dla upamiętnienia mającego nastąpić Nawiedzenia, otrzymał imię „Maryja”, aby po wieczne czasy swym brzmieniem przypominał królowanie Matki Bożej przez Jej Uroczyste Nawiedzenie świątyni i parafii ociążskiej. Dla zewnętrznej okazałości zbliżającej się uroczystości zadbano również, by sam Dom Boży i jego otoczenie przyjęło jak najpiękniejszy wygląd. Wyremon­towano zatem dach kościoła, pomalowano kościół na zewnątrz i wewnątrz, odnawiając zarazem artystyczną polichromię we wnętrzu świątyni. Najważ­niejszą jednak sprawą bliższego już przygotowania się wszystkich wier­nych, były Misje św. w parafii pod hasłem: „ Rodzina Bogiem silna”,. Które prowadzili Ojcowie Franciszkanie przybyli już 20 listopada z Poznania. O. Pidelis Obracaj i z Katowic O. Gwardian Albert. Owoce Misji św. były nadzwyczajne. Świadczył o tym prawie 100% udział parafian. Rozdzielono prawie siedem tysięcy komunii św, co nigdy nie notowano w tak krótkim czasie. Zmobilizowały one całą parafię do przyozdobienia trasy Nawiedze­nia w całości na przestrzeni 15 km. Ową trasę przyozdabiały miejscowe rodziny aż czterokrotnie. Pierwszy raz na Ingres Obrazu do Ostrowa 7.11.1076 roku, następnie w dniu Nawiedzenia 2.12.1976 roku, trzeci raz podczas przewozu Obrazu z Lewkowa do Biskupic Ołobocznych i wreszcie po raz czwarty w drodze do Gostyczyny. Ozdobiono i iluminowano również wszystkie domy w parafii, nawet poza trasą przejazdu, co uwidaczniało się wszystkim przejeżdżającym na ruchliwej trasie kolejowej z Wrocławia do Warszawy. Oświetlony obraz M.B. znajdował się również na przyozdobionym dworcu kolejowym w Ociążu. Na uwagę zasługiwały bardzo liczne i pomysłowe bramy powitalne ustawione licznie i iluminowane szczególnie w Kwiatkowie i Ociążu. Dla przydługich girland plecionych przez niewiasty i przyniesionych do ozdobienia kościoła zabrakło nawet miejsca. Młodzież także ogromnie się zaangażowała w robieniu przeróżnych dekoracji., iluminowaniu otoczenia i wieży kościoła, ustawianiu masztów na flagi oraz zbudowaniu olbrzymiego podium przed kościołem na tron powitalny. Wysoka i oświetlona brama powitalna przed cmentarzem kościelnym z napisem: „ Maryjo wprowadzaj Chrystusa w życie nasze „ stanowiła naprawdę szczerą prośbę uświęconych przez Misje św. i przepełnionych miłością serc parafian, którzy wśród licznie przybyłych wiernych spoza parafii, odmawiając Różaniec oczekiwania powitali o godzinie 18.00 przywieziony ze Skalmierzyc Obraz Nawiedzenia. Wśród witających znalazł się Dostojny Pielgrzym Ks. Biskup Marian Przykucki w otoczeniu 23 kapłanów. Wzruszająca była sama sceneria powitania. Wokół oświetlonego setkami żarówek kościoła płonęły również znicze i świece na wszystkich grobach przykościelnego cmentarza. Śpiewom powitania towarzyszyła orkiestra. Wzruszającym mo­mentem podczas Hołdu był potężny śpiew ojców, pieśni: „ Pod Twój płaszcz się uciekamy”. Po procesyjnym wniesieniu obrazu do kościoła, uroczystą Mszę św. celebrował Ksiądz Biskup, który podczas Ofiary Eu­charystycznej udzielił też 125 parafianom sakramentu bierzmowania. O północy koncelebrowaną Pasterkę Maryjną odprawił ks. prob. Henryk Kujawa, a na zakończenie uroczystości nawiedzenia Mszę św. celebrował pierwszy powojenny proboszcz Ociąża O.J. Adamek przybyły z Gorzowa Wlkp. Przez całą dobę Nawiedzenia kościół wypełniony był wiernymi, pomimo, że w nocy padał deszcz. Najliczniej stawili się o godzinie 5.00 rano ojcowie. W drodze do parafii Lewków, na usilną prośbę parafian z Kwiatkowa Obraz wniesiono na krótki Hołd i nabożeństwo Maryjne do ich kaplicy. Liczne rzesze parafian podążała pieszo za samochodem-kaplicą, wpatrzona w oddalające się Oblicze Jasnogórskiej Pani, która jeszcze bar­dziej Swym Nawiedzeniem uczyniła parafię Ociąż Maryjną, a przyszłemu pokoleniu ukazała najpiękniejszą drogę życia – przez Maryję, w wierności Jej Synowi do Domu Dobrego Ojca – dawcy niezliczonych łask.

                W ostatnią niedzielę sierpnia 2000 roku liczni parafianie z Ociąża pożegnali przechodzącego na emeryturę sędziwego proboszcza ks. kan. Henryka Kujawę, a w pierwszą niedzielę września tego roku na sumie parafialnej o godzinie 11.00 nastąpiło uroczyste przejęcie parafii Ociąż przez nowego proboszcza, którym został ks. Rafał Sobieraj, mianowany przez ks. bp. Stanisława Napierałę. Społeczność Ociąża entuzjastycznie powitała młodego proboszcza, dla którego Ociąż jest pierwszą placówką proboszczowską. Uroczystego wprowadzenia w urząd nowego proboszcza dokonał dziekan ołobocki ks. kan. E. Wawrzyniak.

Tab. 2 Proboszczowie i Administratorzy Parafii P. W. Narodzenia NMP w Ociążu

Nazwisko

Od

Do

Ociąż

Uwagi

Ks. Kaczmarek

?

1875

Ociąż

Proboszcz

Ks. Mieczysław

Hejmanowski

?

1909

Ociąż

Proboszcz w Ociążu i dziekan ołobocki

Ks. Mieczysław Rosochowicz

1909

1943

Ociąż

Proboszcz

Ks. Józef Adamek

1945.10.01

1946.01.21

Ociąż

Administrator

Ks. Jacek Rzadkiewicz

1946.01.22

1947.06.13

Ociąż

Administrator

Ks. Franciszek Gądek

1947.06.14

1947.10.08

Ociąż

Administrator w Ociążu i proboszcz w Lewkowie

Ks. Alfons Czwojda

1947.10.09

1950.03.14

Ociąż

Administrator w Ociązu i proboszcz w Skalmierzycach

Ks. Mieczysław Posmyk

1950.03.15

1955.03.31

Ociąż

Proboszcz

Ks. Radomir Fibak

1955.06.01

1968.08.13

Ociąż

Proboszcz

Ks. dr. Stanisław Nowak

1968.08.14

1974.12.04

Ociąż

Proboszcz

Ks. kan. Henryk Kujawa

1974.12.05

2000.08.31

Ociąż

Proboszcz

Ks. Rafał Sobieraj

2000.09.01

 

Ociąż

Proboszcz

 

                Nowy proboszcz ks. Rafał Sobieraj urodził się w Miejskiej Górce w rodzinie religijnej, dzięki czemu już w dzieciństwie pełnił różne funkcje kościelne. Już w drugiej klasie szkoły podstawowej był ministrantem, potem lektorem i seniorem, często przebywając w środowisku duchownych, skąd czerpał wiele pozytywnych przykładów. Po ukończeniu szkoły śred­niej wstąpił do seminarium w Poznaniu. 24 maja 1990 roku przyjął święce­nia kapłańskie w Katedrze Poznańskiej, po czym przez dwa lata pracował jako wikariusz i katecheta w Kępnie, przechodząc w tamtejszej, dość dużej parafii twardą szkołę kapłaństwa. Z końcem 1992 roku przeszedł do Kożmina, gdzie podobnie sprawował funkcję wikariusza i katechety w Zespole Szkół Rolniczych. W lutym 1996 roku ks. biskup przenosi ks. Rafała Sobieraja do Krotoszyna. Podobnie jak w powyższych parafiach, pracował tam, jako wikariusz i katecheta w Liceum Ogólnokształcącym i Zespole Szkół Zawodowych. Od września 2000 roku ks. Sobieraj sprawuje funkcję proboszcza parafii Ociąż. Jako nowy gospodarz zdążył już wyremontować budynek probostwa. W czasie jego jeszcze dość krótkiego czasu sprawowania urzędu proboszcza, przeczyszczono nadto, zabytkowe organy kościelne, poprawiono oświetlenie wnętrza kościoła i dokonano wiele innych prac konserwatorskich wewnątrz kościoła i w jego otoczeniu.

Parafia Rzymskokatolicka Narodzenia NMP, PL 63-461 Ociąż (gmina Nowe Skalmierzyce)