Parafia Rzymskokatolicka św. Katarzyny Aleksandryjskiej, Skalmierzyce, PL 63-460 Nowe Skalmierzyce

 

                      Ks kanonik Kraska - od 22 lat proboszcz parafii św Katarzyny

 

 

 „Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego” wyd.1880 rok,  potwierdza istnienie kościoła w Skalmierzycach już w 1343 roku.

     Akta kościelne z 1390 roku podają zachodzące częste spory o dochody z wsi, między Mikołajem  Strosbergiem, proboszczem  gnieźnieńskim, a biskupem poznańskim   Dobrogostem.  30 kwietnia 1416 roku  miejscowy pleban  Michał rozprawiał się przed sądem konsystarza gnieźnieńskiego z Przedborem, dziedzicem w Sulęczycach i Pacynowicach o dziesięciny.

       W 1499 roku kardynał Fryderyk Jagiellończyk wyjednał dla skalmierzyckiego kościoła odpusty na sto lat we wszystkie uroczystości N. Marii. P i w dzień św. Katarzyny.

        Jak podają źródła, w roku 1579 osada liczyła około 10 gospodarstw, w tym karczmę i rzemieślnika. Potwierdzają one istnienie w tym  okresie drewnianego kościoła.  Około roku 1600 miejscowy   proboszcz   gnieźnieński  Piotr  Tylicki,  późniejszy  biskup krakowski, w miejscu starego kościoła wybudował nowy również drewniany, który w 1643  roku został konsekrowany przez suffragana gnieźnieńskiego Jana Madalińskiego.

        Stanisław Kostka Podbowicz, kolejny pleban, w roku 1791 przy pomocy parafian rozebrał drewniane ściany kościoła  i  zastąpił  je  murowanymi,  dodając  jednocześnie od strony południowej murowaną kaplicę św.  Józefa,  przez co nadał  kościołowi formę krzyża. Całość przykrył dachówką./Kaplica Matki Bożej wybudowana była od strony północnej już w 1612 roku/

    Ołtarz główny zbudowany został w 1902 roku przez polskiego architekta z Kalisza w stylu klasycznym. Znajduje się w nim obraz św. Katarzyny Aleksandryjskiej, a w górnej części ołtarza obraz Zmartwychwstania Pańskiego. Po stronie Ewangelii znajduje się statua św. Wojciecha, a po drugiej stronie św. Stanisława bpa. Drzwi tabernakulum są ozdobione złoconą płaskorzeźbą przedstawiającą Zwiastowanie N.M.P. Witraże w oknach przy głównym ołtarzu to dzieło Włodzimierza Tetmajera z 1907 roku ukazujące postacie św. Jadwigi i św. Jana Nepomucena. Na południowej ścianie prezbiterium, nad lożą Niemojowskich umieszczono kopię obrazu M.B. Skalmierzyckiej, a na ścianie północnej nawy głównej, został zawieszony obraz św. Stanisława Kostki z 1620 roku. Również wzrok przykuwają bardzo realistyczne stacje drogi krzyżowej umieszczone we wnękach ścian wzdłuż nawy.

    Kaplica Matki Bożej jest najstarszą częścią kościoła. Posiada charakter zabytkowy w stylu późnorenesansowym - wybudowana w 1612 roku. Wzniesiona na planie kwadratu przykrytego kopułą, ozdobioną stiukowymi listwami i kasetonami. Jej narodowy charakter przejawia się w polichromii przedstawiającej w narożnikach orły piastowskie i jagiellońskie. W zwieńczeniu stropu widnieje kaseton z medalionem MB. otoczony napisem "Gwiazdo Morska o Marujo Królowo Korony Polskiej nie opuszczaj nas" Centralne miejsce w ołtarzu z drewna, bogato złoconym, zajmuje duży /104x154 cm/, obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus pochodzący z około XV wieku, nieznanego artysty w stylu malarstwa włoskiego prawdopodobnie szkoły weneckiej. Madonna i Jezus przybrani są w piękne kute w srebrze złocone sukienki zdobione motywami aniołów i kwiatów. Nad ich głowami umieszczone są korony złote wysadzane kamieniami szlachetnymi.

    Koronacji obrazu Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus dokonał ks. kardynał Stefan Wyszyński 4.09.1966 roku, w Tysiąclecie Powstania Państwa Polskiego. Było to wydarzenie olbrzymiego lotu w historii tego kościoła. Obraz jest zasłaniany planszą krytą srebrem stanowiącą w części votum króla Władysława IV. Wnęki ołtarza wypełniają rzeźby świętych św. Wojciecha i św. Stanisława bpa oraz św. Kazimierza i św. Wacława. W górnej części umieszczono obraz ukazujący chrzest Pana Jezusa w Jordanie udzielany przez Jana Chrzciciela. Mensę pokrywa płaskorzeźba w drewnie lipowym przedstawiająca "Ostatnią Wieczerzę" wg Leonarda da Vinci, dłuta miejscowego artysty ludowego Józefa Wawrzyńczaka z 1893 roku. Stalle w kaplicy z obrazami malowanymi na zapleckach i parapetach ukazują tajemnicę różańca św. i sceny symboliczne ze Starego Testamentu.

 

 

    Liczne cuda i uzdrowienia zapisywane w księgach tego kościoła wskutek składania kultu Maryii od XV wieku stało się przyczyną uznania kościoła za Sanktuarium Maryjne. Liczne vota złożone w kościele są dowodem otrzymanych wielu łask.

    W XVIII wieku w kościele było złożonych 344 vota, z czego do dziś pozostały tylko niektóre. Do najcenniejszych należą: votum z 1634 roku srebrne trybowne z Matką Boską i Dzieciątkiem Jezus w obłokach zawieszone nad cudownym obrazem - dar króla Władysława IV jako podziękowanie za zwycięstwo nad Turkami, oraz vota pochodzące od kongregacji Mariańskiej Rzemieślników z Kalisza z 1733 i 1755 roku. Północną ścianę kaplicy zdobią trzy tablice z votami dawnymi i współczesnymi.

    Kaplica św. Józefa z 1791 roku wyposażona jest w barokowy ołtarz z obrazem  św. Józefa patrona dobrej śmierci malowany przez ks. Dziadzię w roku 1923.

    Sanktuarium Matki Boskiej od wieków przyciąga corocznie w odpustowe święta olbrzymie rzesze pątników nie tylko z okolicznych wsi i miast, ale również z odległych miejsc w Polsce i na świecie.

Odpusty:

15 sierpnia - Wniebowzięcie NMP

25 listopada - święto patronki kościoła św. Katarzyny

8 grudnia - Niepokalane Poczęcie NMP

  

Sanktuarium Maryjne w Skalmierzycach

Ołtarz główny

Ołtarz z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus

Proboszcz parafii św Katarzyny - ks. kanonik Alfons Czwojda, podczas procesji w latach 70 tych w Nowych Skalmierzycach

Link do historia koronacji NMP